Niedawno oddana do użytku biblioteka w Stuttgarcie. Zaprojektowana przez koreańskiego architekta Eun Young Yi. Konkurs – 1999, realizacja – 2008-2011. Nie najgorzej.

Interesujące jest przede wszystkim wnętrze i atrium, wypełnione tysiącami książek – elegancki pomysł kolorystyczny.

/wj/

W nawiązaniu do dzisiejszego święta, chciałem przypomnieć trzy projekty mające związek z przestrzeniami sakralnymi.

Pierwszy z nich to ciekawy projekt czeskiego Studia Qubus – czyli projektantów Jakuba Berdycha i Maxima Velcovskiego. Projekt wnętrza barokowego kościoła św. Bartłomieja w miasteczku Chodowice.

Wnętrze kościoła zostało praktycznie pozbawione wszelkich dekoracyjnych elementów – na ścianach pozostawiono jedynie fragmenty malowideł, tak, aby ukazać historię ich powstawania. W tak oczyszczonej nawie, projektanci ustawili dwie formacje legendarnych krzeseł zaprojektowanych przez Vernera Pantona, jednak każde z nich ma dodany przez designerów z Qubusa znaczek krzyża. Wrażenie jest piorunujące.

Całość jest ustawiona na wielu nachodzących na siebie perskich dywanach – co jest ewidentnym nawiązaniem do wnętrz islamskich meczetów i stanowi bardzo interesujący dialog ‚ekumeniczny‘. Od góry zamykają kompozycję zdobne, kryształowe żyrandole – samotne i bardzo przez to wyeksponowane jako źródła ‚światła‘.

Można ten projekt uznać za faktyczną realizację postulatu zmiany języka w obszarze religii. Obszarze na wskroś tradycyjnym. Zmiana ta jest niezwykle cenna – bowiem jedną z przyczyn laicyzacji nowoczesnych społeczeństw jest, jak sądzę, zerwanie komunikacji pomiędzy Kościołem a wiernymi. Te dwie grupy, a dotyczy to szczególnie młodszych pokoleń, nie mają szansy nie tyle się porozumieć, co przede wszystkim – zrozumieć na poziomie podstawowych przekazów. Odrzucenie jest więc naturalną konsekwencją.

Myślę, że również w tym zakresie projekt studia Qubus jest niezwykle barokowy.

Należy się zastanowić – kiedy tego typu realizacja będzie możliwa w Polsce? Chodowice, na domiar wszystkiego, to wioska licząca 217 domów…

…
Strona projektantów: Studio Qubus
Fotografie: Studio Qubus
…
Dwa inne ciekawe projekty współczesnych kościołów:

Kościół Św. Henryka w Turku, Finlandia
Kościół Dominikanów w Maastricht, Holandia
…
/wj/

Jeżeli chodzi o „rewitalizację“ przestrzeni sakralnych – na pewno jedna z najbardziej spektakularnych realizacji ostatnich lat. W dawnym budynku kościelnym Dominikanów w holenderskim Maastricht powstała księgarnia.

Trzeba przyznać, że autorzy – pracownia Merkx + Girod Architecten – podeszli do tematu z klasą, starając się w dawnej świątyni stworzyć nową – świątynię książki, nauki czy też wiedzy. Ta ‚księgarnia‘, przynajmniej w części nawy głównej, wypełnionej nowoczesnym gigantycznym dwupiętrowym meblem z czarnej stali, przypomina bardziej bibliotekę uniwersytecką. Miejsce, gdzie skupienie, cisza i dostojeństwo są naturalnym elementem. To prawdopodobnie dobry trop. Podobnie dobrym tropem była jak najmniejsza ingerencja w samą strukturę budynku – jest on tylko ‚wypełniony‘ nową, komercyjną funkcją.

Koncepcja podążania i reinterpretowania pierwotnego znaczenia budynku załamuje się w zasadzie tylko w obrębie prezbiterium, gdzie instalacja kawiarni, a szczególnie stołu w kształcie krzyża ma ewidentny wydźwięk ironiczny (dla bardziej wrażliwych może się to nawet wydawć prześmiewcze) jakkolwiek by nie była zgrabna estetycznie.

Oczywiście – całość realizacji ma wydźwięk symboliczny i w tym zakresie skojarzenia nasuwają się same. Przeniesienie funkcji jest jawnym, bardzo mocno podkreślonym odbiciem zmian zachodzących w zlaicyzowanym społeczeństwie. Nie mam tu zamiaaru tego wartościować – myślę, że sam wybór nowej funkcji był całkiem mądrym pomysłem. Mogła tam przecież powstać dyskoteka lub klub nocny. Nie sądzę, żeby kogokolwiek to nawet zdziwiło.

I chociaż wszystko jest w zasadzie w porządku – patrząc na fotografie mam nieodparte wrażenie, że nowa funkcja działa – w swojej estetycznej formie, a jednak budynek kościoła nie zatracił pierwotnego, przypisanego mu przez dawnych twórców charakteru i ducha. Stoi niejako osobno, ponad, niezależny, mówiąc – i tak nic mi nie zrobicie.

…
Strona projektantów: Markx + Girod Architecten
Fotografie: Roos Aldershoff
…
Dwa inne projekty współczesnych kościołów:

Kościół Św. Bartłomieja w Chodowicach, Czechy
Kościół Św. Henryka w Turku, Finlandia
…
/wj/

Prostota i bezpretensjonalność oraz oszczędne i przemyślane użycie materiałów charakteryzuje budynek Kaplicy Św. Henryka w fińskim Turku. Budynek w kształcie łodzi lub też symbolu ryby – jak widzą to niektórzy, został zaprojektowany przez architektów: Mattiego Sanaksenaho, Pirjo Sanaksenaho i Enrico Garbina.

Zewnętrzną pokrywę stanowi blacha miedziana, wnętrze natomiast jest wykonane wyłącznie z drewna, co oczywiście nie dziwi. Budynek jest jedną wielką grą motywami świetlnymi, co spełnia doskonale rolę regulatora nastroju.

Budynek ten jest podobno drugim pod względem odwiedzin obiektem sakralnym w Finlandii, co jest przytaczane jako przykład wpływu znaczenia dobrej architektury na odbiór i działalność wszelkiego typu budynków.

…
Fotografie: Jussi Tiainen, Nicole Li
…
Dwa inne ciekawe projekty współczesnych kościołów:

Kościół Św. Bartłomieja w Chodowicach, Czechy
Kościół Dominikanów w Maastricht, Holandia
…
/wj/

Przeczytałem dziś w Gazecie Wyborczej następujący artykuł (fragment poniżej):

“Mc Donald’s powstał wewnątrz hipermarketu Carrefour w centrum handlowym Arkadia.
Ten nietypowy Mc Donald’s czynny jest przez cały tydzień, od poniedziałku do soboty w godzinach od 8:30 do 23:00, a w niedzielę od 9:00 do 22:00. Położenie wewnątrz Carrefoura mam ułatwić życie klientom hipermakletu. Chodzi o to, żeby mogli przekąsić coś nie przerywając sobie robienia zakupów.”

Całość artykułu na gazeta.pl

Prawdę mówiąc przeczytałem ten krótki tekst z prawdziwym zainteresowaniem. Fakt zagnieżdżenia McDonalda w przestrzeni hipermarketu wydaje mi się co najmniej symboliczny. Być może przesadzam – nie jestem socjologiem ani teoretykiem, ale wydaje mi się, że to kolejny krok – po powstaniu centrów handlowych – integrujący funkcje handlowo-usługowe na jeszcze głębszym poziomie. Poziomie bezceremonialnym :)

Centra handlowe w pewnym sensie odwzorowywały fragmenty tkanki miejskiej z jej funkcjami handlowymi. Wewnątrz CH mamy ulice, skwery, skrzyżowania, place. Często mają one nazwy, chociaż jest to raczej kolejny poziom dekoracji, używanie ich nie weszło bowiem do codziennej praktyki. Pojawienie się Mc Donalda wewnątrz sklepu, który znajduje się wewnątrz galerii handlowej pozwala jednak myśleć o nowych perspektywach koncentracji funkcji, jak również – w dłuższym okresie – do znaczących zmian w funkcjonowaniu samych centrow handlowych.

Co ciekawe w przypadku McDonalda i Carrefoura – to że fakt znalezienia się jednego w drugim jest niewątpliwie najbardziej spektakularną (komercyjnie) odpowiedzią na rzeczywiste zapotrzebowanie i problem wynikający z rozrastania się sklepów – już nie tylko centrów handlowych, ale pojedyńczych sklepów w ich obrębie. Do tej pory zjawisko to znaliśmy np z Ikei, ale zostało mu tam nadane pewne znaczenie kulturowe (smak Szwecji, szwedzka kuchnia), które – również poprzez akcentowanie rodzinnego charakteru miejsca – skutecznie przykrywało czytelność podstawowej funkcji, jaką było i jest możliwe wydłużenie czasu spędzanego w sklepie przez konsumentów. W przypadku Carrefoura i McDonalda tej przykrywki brakuje, bo image obydwu sieci nie pozwala na to – zatem twórcom tego przedsięwzięcia pozostała szczerość: posiłek ma pozwolić klientom na chwilę odpoczynku i nabranie sił przed dalszymi zakupami.

Nie jestem pewien, ale wydaje mi się, że proces mieszania się funkcji w obrębie CH będzie postępował, a wraz z rozwojem i upowszechnieniem się technik elektronicznych płatności proces ten polegał będzie przede wszystkim na innym umiejscowieniu kas (jeden zunifikowany system przy wejściu/wjeździe do CH, dalej już zupełna swoboda przepływu ludzi i towarów) czy też innego typu punktów płatności i kontroli konsumentów. Tak czy inaczej – ta przestrzeń będzie się zmieniać.

Wojtek Jagiełło

Artykuł w Gazecie Wyborczej: tutaj

PS: Jestem bardzo ciekaw, co myślicie na ten temat.

Tą żartobliwą nazwą określiłem projekt pawilonu ekspozycyjnego zaprojektowanego dla firmy Leonardo przez niemieckie biuro 3deluxe. Leonardo to niemiecka firma produkująca wyroby ze szkła – wszelkiego rodzaju.

Pawilon wystawowy o oficjalnej nazwie Leonardo Glass Cube miał w założeniach umożliwiać odwiedzającym zrozumienie procesów wytwarzania produktów firmy, jak również zawierać przestrzenie odpowiednie dla spotkań, konferencji oraz pracy.

Klient wymagał rownież szczególnego sposobu na połączenie wnętrza pawilonu z otoczeniem oraz zaakcentowania przenikania się świata natury z tym całkowicie wytworzonym przez człowieka.

Szklana regularna kostka ma zupełnie uwolnione wnętrze, w ktorym system podpór został zaprojektowany na wzór kształtów organicznych, co wymagało indywidualnego projektowania każdego elementu nośnego. Kształty te zostały przeniesione na elewację, a następnie powtorzone we wzorze dochodzących do budynku ścieżek.

Więcej informacji tutaj.

Nie jestem już słoniem w składzie porcelany – to już druga zaprojektowana przeze mnie perfumeria (pierwsza wspólnie z Grażyną Czarnotą). Szczęśliwie moje klientki nie marzą o posiadaniu sieci identycznie wyglądających butików – nie jest to zatem powtórka z rozrywki, raczej rozrywka z powtórki.

Pretekstem do zaprojektowania tego samego, lecz nie tak samo, była nieco odmienna funkcja nowego sklepu – znajdują się tu wyłącznie perfumy, które w poprzednim, ‘białym’ sklepie były tylko dodatkiem – aneks dużego, poświęconego kosmetykom pielęgnacyjnym wnętrza przeobraził się w samodzielny salon.

Dlatego te same motywy zostały użyte w zupełnie inny sposób: zarówno w nowym, jak i wcześniejszym wnętrzu pojawiają się sztukaterie, którym towarzyszą delikatne półki (tym razem z lakierowanego aluminium), regał z podświetlanym wnętrzem, a na środku swobodnie rysowany mebel kontrastujący z ortogonalną geometrią wnętrza. Wyboru spektakularnego żyrandola (z nowojorskiej manufaktury Davida Weeks’a) tradycyjnie już dokonały inwestorki, mistrzynie w wyszukiwaniu niezwykłych przedmiotów.

Położone w przedwojennej kamienicy, stosunkowo niewielkie, lecz wysokie (5.20 m) wnętrze o pięknych proporcjach stało się pretekstem do wykreowania miejsca, gdzie zakupy są tylko jedną z możliwości.

Duży stół, żyrandol, wygodna sofa (która wreszcie znalazła godne siebie miejsce), mocno lakierowany parkiet, także kwiaty i książki, dźwięki, zapachy – wszystko to sprawia, że czujemy się raczej jak w ekskluzywnym salonie, a nie sklepie. Nawet wbudowana w ścianę szafa mieszcząca kasę przywodzi na myśl neoplastycystyczny obraz. Najmniej przyjemny moment zakupów staje się dzięki temu zabawną przygodą – niespodzianką odkrywania jej kolorowego wnętrza.

Meble, choć projektowane współcześnie, mają sprawiać wrażenie nieco przypadkowych, z premedytacją lekko do siebie niedopasowanych, nie tworzą jednorodnego kompletu a raczej eklektyczny zbiór jakby gromadzonych od pokoleń przedmiotów – dobieranych z wyrafinowaną kulturą starej arystokracji, ale bez przesadnej atencji.

Sztukaterie, podłoga – jakby zawsze tu były – to ukłon w stronę przedwojennej Warszawy. Stół jest cytatem z lat 60., regał przywodzi na myśl meblościankę (przełamaną jednak jakością forniru i eterycznym detalem szklanych półeczek), żyrandol niczym mobil Caldera…

Próba wyobrażenia sobie świata, który spotkamy w wielu europejskich metropoliach i który istniałby może w Warszawie, gdyby nie kilka zawirowań historii.

Budynek, jego ceramiczna, podniszczona fasada, wnika, wraz z otoczeniem do wnętrza przez oryginalne drzwi i ogromną witrynę. Zrezygnowaliśmy tu z ekspozycji, wzrok przechodniów przyciągać ma samo wnętrze oraz żółta plama siedziska pod oknem.

Na tle stonowanych ścian pojawiają się mocniejsze, choć przełamane nieco plamy kolorów- przede wszystkim powtórzony kilkukrotnie żółty (szyld, siedzisko, wnętrze kasy), fuksja w aneksie, szarość nad fornirowaną szafą (mająca podkreślić jej monumentalność), powtórzona później w kotarze, no i luksusowa czerń.

Stół pełni różne funkcje – może stać się miejscem ekspozycji produktów, ale jest też po prostu wygodnym meblem, przy którym można zorganizować perfumeryjne warsztaty.

Widoczny w głębi sklepu, niższy aneks jest buforem, dającym obecnie wgląd do części zapleczowej i biurowej, ale w przyszłości może zostać włączony do sklepu i stać się miejscem ekspozycji wyjątkowych marek – wystarczy tylko bardziej uchylić kotarę.

Nie ma w tym wnętrzu intelektualnej dyscypliny, raczej zmysłowa przyjemność odkrywania (i projektowania) kolejnych detali, chęć podarowania gościom kropli luksusu – jego zapach można zabrać ze sobą.

Tekst: Marcin Kwietowicz
Zdjęcia: Jan Smaga

Perfumeria na strona Wallpaper: http://www.wallpaper.com/directory/919
Strona perfumerii: http://www.galilu.pl