Handlowe Centrum Ursynowa Północnego. Coś na kształt Galerii Mokotów, ale rozciągniętej na ponad kilometr wzdłuż jednej krytej uliczki. Patrząc od północy, ciąg zaczyna się od budynków Koncertowa 1 i 2 na rogu Beli Bartoka i Alei KEN. Już w tych pierwszych pawilonach (nazwa projektu: UCP-1.1) na mieszkańców czeka sklep spożywczy, lodziarnia, bar „Espresso”, ZURT, kwiaciarnia, plisowanie, szewc i galanteria. Poniżej wizualizacja od strony Alei KEN i przekrój przez budynek. Projekt: Henryk Litwiński.
Niezrealizowany początek Ciągu, ulica Koncertowa 1 i 2.
Pasaż Imieliński 11, jedyny zrealizowany budynek tej uliczki.
Był sąsiad w pawilonie UCP-1.1 i nie udało się załatwić wszystkich spraw? Drobiazg. Przejściem podziemnym schodzą Państwo pod ulicę Bartoka (to akurat element zrealizowany, ale przez kilkanaście lat pozostawiony w stanie surowym dopóki przejścia nie zagospodarował sklep rowerowy) i wychodzicie na początek okazałego Pasażu Imielińskiego. Tu wita piętrowy pawilon handlowy, jedna z niewielu wybudowanych części Podstawowego Ciągu Usługowego (jego elementem jest też Dom Sztuki i sąsiednie dwa pawilony. Z architekturą Ciągu łączył je istniejący przed laty szklany daszek nad wejściem). Przed nami widok na kryty pasaż, oto on:
Widok na południe od strony dzisiejszego domu Al. KEN 98
Widok na północ od strony dzisiejszego domu KEN 96Panorama wschodniej pierzei Al. KEN, od dzisiejszego numeru 94 do 98. Po obu stronach krytego Pasażu Imielińskiego umieszczono niewysokie biurowce z płyty.
Podstawowy Ciąg Usługowy – podobnie jak dzisiejsze centra handlowe – zwrócony jest frontem do klienta podążającego zadaszonymi pasażami. Na zewnątrz architektura hołduje minimalizmowi i ogranicza się do reklam, śmietników oraz ramp załadunkowych. Kierowca jadący Aleją KEN widziałby to (kliknij, żeby zobaczyć powiększenie):
Panorama wschodniej pierzei Al. KEN, od dzisiejszego numeru 94 do 98. Po obu stronach krytego Pasażu Imielińskiego umieszczono niewysokie biurowce z płyty.
Nieciekawe. Wracamy do środka. Przed nami jeszcze mnóstwo atrakcji. Oto budynek UCP-4. Dziś zamiast tego mamy bloki przy KEN 94-98. Projektanci widzieli natomiast długi pasaż, a w nim: kwiaciarnię, restaurację, Centralę Rybną, Klub Międzynarodowej Prasy i Książki, krawca, kuśnierza, Spółdzielnię Chałupniczą „Stopa”, pocztę i jubilera. W projekcie Piotra Wichy wygląda to tak:
Wejście do pasażu, widok na północ od strony dzisiejszego domu KEN 94
Przekrój przez handlowy Pasaż Imieliński. Po lewej wjazd na parking od Al. KEN.
Idziemy na południe. Pawilon kończy się przejściem podziemnym na drugą stronę Alei KEN – w miejscu dzisiejszego Kościoła Wniebowstąpienia Pańskiego. Przechodzimy (kliknij, żeby zobaczyć powiększenie).
Przejście podziemne pod Al. KEN na wysokości dzisiejszej ulicy Dzwonniczej. Widok na południe. Po lewej biurowiec, punkt Totka i wejście do Pasażu Imielińskiego. Po prawej targ owocowo-kwiatowy i wejście do Pasażu Ursynowskiego. A na przystanku autobusowym na pasażerów oczekuje Jelcz Ogórek.
Po drugiej stronie KEN wita Międzyosiedlowy Zespół Kulturalno-Oświatowy (UCP-5). Tu zaczyna się Pasaż Ursynowski zaprojektowany przez Marka Budzyńskiego. Czego tu nie ma! Restauracja, hotel, spółdzielczy dom handlowy, Toto-Lotek, cocktail bar, łaźnia, sauna, basen kryty i otwarty, dyskoteka, kino, szkoła języków obcych i moc innych atrakcji. Nie sposób się nudzić, a wszystko to wygląda tak:
W kinie grają 'Zorro'! Pasaż Ursynowski od strony dzisiejszego kościoła Wniebowstąpienia Pańskiego.
Po prawej bar szybkiej obsługi, po lewej dwie sale kinowe. Multikino według wizji z lat siedemdziesiątych.
Trójkątny budynek przypominający kościół przy Dereniowej to zespół basenów na miejscu dzisiejszego domu Pasaż Ursynowski 5. Widok na zachód.
Widok ogólny na Pasaż Ursynowski w kierunku dzisiejszego Kościoła Wniebowstąpienia Pańskiego od strony obecnego garażu wielopoziomowego.
Wyjście z Pasażu Ursynowskiego do stacji metra Stokłosy (po lewej). Zarysy wysokich budynków to biurowce z wielkiej płyty, ten po lewej na rogu Herbsta i Al. KEN.
Aleja KEN w roku 2007. Po lewej bloki na miejscu planowanego Pasażu Imielińskiego, po prawej, nieco w cieniu, Pasaż Ursynowski. Niezgodny z planami, ale zgodny ze zdrowym rozsądkiem.
Zespół kończy się na stacji metra Stokłosy, dalej pod ulicą Herbsta można przejść w stronę zakładów produkcyjno-usługowych. W rzeczywistości Podstawowy Ciąg Usługowy skończył się zanim zaczął. Wykonawcy osiedla mieli inne priorytety niż architekci. Zamiast jakiś tam kin i innych wynalazków wybudowano bloki a miejsce na usługi na długie lata pozostało puste (jeśli nie liczyć postawionych naprędce kontenerów i budowy metra). Ale życie czasem toczy się dziwnie. W latach dziewięćdziesiątych Marek Budzyński zaprojektował osiedle z usługami na parterach – dokładnie w miejscu, gdzie wcześniej rysował Międzyosiedlowy Zespół, a Piotr Wicha zabudował wschodnią stronę Alei KEN… też w miejscu, gdzie przed laty kreślił UCP-4. W sumie Podstawowy Ciąg powstał, choć w normalnej, miejskiej skali.
Autor: Maciej Mazur
Projekty pochodzą z miesięcznika “Architektura” z 1975 roku. Materiały dostarczył Adam Kluczek.
Artykuł pochodzi z witryny www.ursynow.org.pl
