W Japonii jest 864 (2005 r.) muzeów, z czego około połowa to muzea sztuki współczesnej. Do lat 90-tych budynki muzealne budowano z boków betonu i stali o potężnych murach i sztucznym oświetleniu wewnątrz. Przełom przyniósł rok 2004, kiedy otwarto 21st Century Musuem of Contemporary Art w Kanazawie projektu Kazuyo Sejimy oraz Ryue Nishizawy współpracujących razem pod nazwą SANAA (akronim od Sejima and Nishizawa Associated architects).
Projekt Muzeum w Kanazawie został nagrodzony Złotym Lwem na 9. Biennale Architektury. Jest to jednopiętrowy budynek na planie koła, w którym ściany zewnętrzne zbudowane są ze szkła, co sprawia wrażenie niebywałej lekkości i jednocześnie zmienia dychotomię pojęcia wnętrze-zewnętrze, gdzie to co na zewnątrz staje się częścią tego, co wewnątrz i na odwrót. Ta nowa gramatyka stanie się elementem rozpoznawczym SANNA, która zrewolucjonizuje architekturę muzealną najpierw w Japonii, a wkrótce też w Europie wraz z planowanym otwarciem muzeum Louvre-Lens we Francji.
Inną cechą charakterystyczną duetu zwłaszcza w ostatnich projektach staną się krzywizny. Mimo tego trudno zaliczyć ich do grona architektów postmodernistycznych. Zamiłowanie do linii krzywych widać zwłaszcza w projektach solowych Ryue Nishizawy takich jak Teshima Museum of Art., architekturze stworzonej do ekspozycji efemerycznych prac japońskiej artystki Naito Rei. Nishizawa i tu próbuje przedefiniować pojęcie wnętrze-zewnętrze, otwarte-zamknięte. Budynek muzeum to rzeźba przypominająca kroplę z dwoma otwartymi okulusami pozwalającymi na to, żeby świat zewnętrzny przenikał do wewnątrz.
W rozmowie ze współkuratorką wystawy „Architectural environments for tomorrow”, którą do końca stycznia można oglądać w Museum of Contemporary Art. Tokyo, Ryue Nishizawa wyznaje, że dąży do tego, aby ludzie mogli zrozumieć architekturę budynku, w którym się znajdują w niespełna 10 minut. Udało mu się z pewnością tego dokonać w niedawno otwartym (10/2010) muzeum w Karuizawie. Jest to 1500 metrów kwadratowych podłogi z białego betonu, która tak dalece imituje ukształtowanie terenu, że równie dobrze mogłaby być zrobiona z satyny. Dach unosi się nad podłogą niczym magiczny dywan wsparty na kurtynie ze szkła przez którą wnika do wnętrza naturalne światło. Prac wiszących na wewnętrznych ścianach struktury chronią filtry UV, którymi pokryte są szyby. Wszystkie te zabiegi sprawiły, że muzeum należy do nielicznych, w których wykorzystano naturalne oświetlenie i gdzie cała struktura jest tak częścią górzystego krajobrazu jak i tkanki miejskiej.
W 2010 roku SANAA została przyznana nagroda Pritzkera za „zwodniczo prostą” architekturę.
Tekst: Monika Rendzner
Zdjęcia: Marcin Kwietowicz, Aureliusz Kowalczyk
…..
Więcej zdjęć:
Zdjęcia 21st Century Museum of Contemporary Art w Kanazawie
Zdjęcia Teshima Museum of Art
Zdjęcia Hiroshi Senju Museum w Karuizawie
…..
